Pilotaż to azyl, w którym pomysł czuje się bezpiecznie

Pilotaż nie żąda niczego, czego nie dałoby się cofnąć. Na tym polega jego wygoda — i jego kłamstwo.

Znam pokój, w którym rodzą się pilotaże. Ekran, czysty zbiór danych, życzliwy interesariusz, który chce, żeby to zadziałało. Nic w tym pokoju nie jest zmęczone. Nic w tym pokoju nie jest wściekłe. Demo działa, liczby się trzymają, wszyscy zgadzają się, że pomysł się obronił. On się nie obronił. On jest chroniony.

Organizacje nauczyły się mieć poczucie własnej innowacyjności, niczego nie ryzykując. Pilotaż za pilotażem, każdy odcięty od konsekwencji, każdy kończący się dokładnie w chwili, w której musiałby przetrwać zderzenie z produkcją i odpowiedzialnością. Można prowadzić pilotaż w nieskończoność i nie wdrożyć niczego, a z zewnątrz wygląda to na odwagę. To, co ten pokój robi naprawdę, jest cichsze. Trzyma poza budynkiem jedyną osobę, która oceniłaby pomysł uczciwie.

Wiem to, bo sam byłem kiedyś w tym wygodnym pokoju. Razem z drugim lekarzem zbudowaliśmy AIDA Diagnostics: system, który rekomendował decyzje transfuzyjne i zarządzał zaopatrzeniem banku krwi — dwóch lekarzy i model, wniesione do polskich szpitali klinicznych, od CSK MSWiA w Warszawie po USK we Wrocławiu. W symulacji na prawdziwych danych szpitalnych ograniczył marnotrawstwo koncentratu krwinek czerwonych o 35% i transport międzyplacówkowy o 80%. To uczciwe liczby. To także liczby z symulacji. Przeszedł przez Y Combinator i Techstars, a po rundzie zalążkowej został wyceniony na 17,5 mln zł. Inwestorzy uwierzyli w pomysł. Wiara to nie działający oddział.

Prawdziwym recenzentem jest pielęgniarka o trzeciej nad ranem, na niedoobsadzonej zmianie, trzymająca worek krwinek czerwonych i rekomendację z systemu, którego nie zbudowała i nie ma powodu mu ufać. Odległość między 35% na slajdzie a decyzją, którą podejmuje na oddziale, to nie błąd zaokrąglenia. To istota pracy, a zaczyna się dokładnie tam, gdzie kończy się pilotaż. Symulacja nigdy nie odmawia. Oddział — owszem. Za pierwszym razem, gdy system pomyli się na jej oczach, sięgnie do wyłącznika. I będzie miała rację.

Dlatego nie odchodzę, gdy pilotaż się udaje. Zostaję. Nie slajdy o rzeczy — sama rzecz. Zostaję w tym z waszym zespołem, tnąc zakres i pisząc kod w parze, aż jedna trudna rzecz naprawdę zacznie działać. Nie zademonstrowana. Nie zatwierdzona co do zasady. Działająca — z kimś, kto wspiera się na niej całym ciężarem w najgorszej godzinie nocy. To była jedyna wersja pomysłu, która kiedykolwiek była prawdziwa. Reszta była próbą generalną.

Pielęgniarka o trzeciej nad ranem zawsze była prawdziwym recenzentem. Jedynym darem pilotażu było to, że trzymał ją poza pokojem.